Wywiad z polskim astronautą Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim – szczegóły misji i kariery naukowej
W październiku 2025 roku na kanale „doktor z tiktoka” pojawił się niemal godzinny wywiad z dr. Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim, drugim Polakiem w kosmosie. Rozmowa została nagrana w gdańskim Hevelianum i stanowi źródło informacji o przebiegu polskiej misji kosmicznej IGNIS oraz kulisach pracy astronauty.
Kim jest Sławosz Uznański-Wiśniewski?
Sławosz Uznański-Wiśniewski urodził się w 1984 roku w Łodzi. Jest fizykiem i inżynierem, który przed karierą astronauty pracował w CERN (Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych) w Genewie. W latach 2018-2020 pełnił funkcję inżyniera odpowiedzialnego za całodobowe funkcjonowanie Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC), gdzie specjalizował się w projektowaniu elektroniki odpornej na promieniowanie dla akceleratorów cząstek.
W 2022 roku został wybrany jako astronauta projektowy Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) spośród 22 500 kandydatów z całej Europy, w tym 549 z Polski. Uznański-Wiśniewski jest absolwentem Politechniki Łódzkiej oraz AGH w Krakowie, posiada tytuł doktora nauk technicznych.
Misja Axiom-4 i program IGNIS
W dniu 25 czerwca 2025 roku Uznański-Wiśniewski wystartował z Centrum Kosmicznego Kennedy’ego na Florydzie jako członek czteroosobowej załogi misji Axiom-4. Start odbył się przy użyciu rakiety Falcon 9 oraz kapsuły Dragon firmy SpaceX. Misja trwała 20 dni i zakończyła się 15 lipca 2025 roku lądowaniem na wodzie u wybrzeży Kalifornii.
Podczas pobytu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej polski astronauta realizował program naukowy IGNIS (łac. ogień) – pierwszą kompleksową polską misję technologiczno-naukową na ISS prowadzoną we współpracy z ESA. Program obejmował 13 eksperymentów przygotowanych przez polskie instytucje badawcze i firmy.
Tematyka eksperymentów naukowych
Eksperymenty realizowane w ramach misji IGNIS koncentrowały się na następujących obszarach:
Medycyna i biotechnologia: badanie wpływu mikrograwitacji na komórki nowotworowe (LeopardISS), testowanie stabilności leków w warunkach kosmicznych (Stability of Drugs), wykorzystanie mikroglonów w medycynie kosmicznej, monitorowanie stanu psychicznego astronautów (AstroMentalHealth).
Technologia i inżynieria materiałowa: testowanie kompozytów materiałowych dla przyszłych konstrukcji pozaziemskich (Koral), badanie wpływu promieniowania kosmicznego przy użyciu detektora SpaceRadMon-NG opracowanego przez CERN, monitorowanie hałasu na stacji.
Sztuczna inteligencja: badanie działania systemów AI w środowisku kosmicznym.
Według oficjalnych danych plan misji został zrealizowany w ponad 90%, a cele priorytetowe w 100%.
Zawartość wywiadu
W rozmowie z „doktorem z tiktoka” Uznański-Wiśniewski omawia następujące zagadnienia:
Proces rekrutacji do ESA: szczegóły sześcioetapowego procesu selekcji prowadzonego w 2022 roku, w którym wzięło udział 22 500 kandydatów.
Praca w CERN: rola inżyniera w obsłudze LHC i związek tej pracy z przygotowaniem do misji kosmicznych.
Przygotowania do misji: opis treningów przeprowadzanych z udziałem ESA, NASA, SpaceX i JAXA w różnych ośrodkach szkoleniowych na świecie.
Przebieg startu i lotu: wrażenia związane ze startem rakiety, przejściem przez różne fazy lotu i docieraniem na ISS.
Warunki życia na orbicie: opis codziennej pracy w warunkach mikrograwitacji, przeprowadzania eksperymentów naukowych i funkcjonowania ISS.
Działalność edukacyjna: informacje o czterech transmisji na żywo z młodzieżą z Łodzi, Wrocławia, Rzeszowa i Warszawy oraz 30 pokazach edukacyjnych przeprowadzonych podczas misji.
Kontekst historyczny
Uznański-Wiśniewski jest drugim Polakiem w kosmosie po Mirosławie Hermaszewskim, który odbył lot w ramach programu Interkosmos w 1978 roku. Jest jednak pierwszym Polakiem, który przebywał na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Po powrocie na Ziemię rozpoczął ogólnopolską trasę spotkań „IGNIS – Polska sięga gwiazd”, podczas której spotyka się ze studentami i młodzieżą w różnych miastach Polski.
Informacje o materiale
Wywiad ma 58 minut 13 sekund i został opublikowany 14 października 2025 roku na kanale YouTube „doktor z tiktoka”, prowadzonym przez popularyzatora nauki. Nagranie powstało w Hevelianum – gdańskim centrum nauki.
Opublikowano: październik 2025
Autor:
